Alfabet kresowy - O jak… "Okopy Świętej Trójcy" 🔤

Okopy Świętej Trójcy to system fortyfikacji nad Dniestrem, u ujścia Zbrucza. Dziś to tereny obwodu tarnopolskiego na Ukrainie 📍

Ich początkiem był szaniec wzniesiony w 1664 roku przez generała Marcina Kazimierza Kątskiego według projektu francuskiego architekta Guillaume’a Le Vasseur de Beauplana 🏗️

Po traktacie w Buczaczu w 1672 roku, podczas którego Rzeczpospolita utraciła Kamieniec Podolski, zagrożenie osmańskie przesunęło się w głąb kraju. Z tego powodu w 1692 roku z inicjatywy hetmana wielkiego koronnego Stanisława Jana Jabłonowskiego rozpoczęto budowę twierdzy u ujścia Zbrucza do Dniestru. Wojskowy zwrócił uwagę królowi Janowi III Sobieskiemu, że miejsce to jest dogodną lokalizacją pod blokadę komunikacji oddalonego o 23 kilometry osmańskiego garnizonu Kamieńca Podolskiego z Mołdawią, z której wyruszały konwoje z zaopatrzeniem 🛤️

Okopy Świętej Trójcy zostały zaprojektowane przez niderlandzkiego architekta Tylmana z Gameren, a ich budową kierował generał Marcin Kątski 👷‍♂️

Zachodnia linia fortyfikacji składała się z dwóch półbastionów oraz usytuowanej między nimi Bramy Lwowskiej dodatkowo wzmocnionej rawelinem. Wschodnią linię fortyfikacji stanowił bastion i dwa półbastiony. Tam była umiejscowiona Brama Kamieniecka, również zabezpieczona rawelinem 🏰

Znaczenie twierdzy spadło po 1699 roku, kiedy to na mocy pokoju w Karłowicach Rzeczpospolita odzyskała Kamieniec Podolski. 18 września 1699 roku w Okopach odprawiono mszę dziękczynną dla wygnańców z Podola, którzy po blisko trzydziestu latach mogli powrócić na swoje ziemie 🙏

W Okopach Świętej Trójcy w 1769 roku podczas konfederacji barskiej bronił się przed Rosjanami Kazimierz Pułaski. W wieku XIX system fortyfikacji uległ degradacji. Mimo to, dzięki twórczości Zygmunta Krasińskiego i utrwaleniu ich na kartach "Nie-Boskiej Komedii", stały się one symbolem polskiego konserwatyzmu i tradycjonalizmu ⏳