Kartka z kalendarza 🗓️

To tragiczne wydarzenie swą genezę ma w dramatycznej sytuacji niższych warstw społecznych w Galicji w pierwszej połowie XIX wieku oraz w przygotowaniach do ogólnonarodowego powstania rozpoczętych w Wolnym Mieście Krakowie - państwie utworzonym na mocy postanowień Kongresu Wiedeńskiego w 1815 roku. Zryw niepodległościowy miał być oparty na sile polskich chłopów, jednak zaniedbania przy przyciągnięciu ich na stronę inicjatorów powstania oraz nastroje antyszlacheckie zniweczyły te plany ❌

Inspiratorami rabacji byli Austriacy. To oni podgrzewali atmosferę poprzez akcje dezinformacji, wypuszczanie plotek, podsycenie napiętych stosunków między dworem a wsią. W dodatku przygotowania do insurekcji wśród szlachty wzbudziły podejrzenia części ludności chłopskiej, która przypuszczała, że może być to wystąpienie kierowane przeciwko nim samym, co też było podsycane przez władze austriackie 🗣️

Ostatecznie 19 lutego 1846 roku na terenie Galicji Zachodniej doszło do powszechnego wystąpienia chłopów, którzy napadali oraz mordowali tamtejszą elitę. Do końca marca 1846 roku zniszczono ponad 500 dworków i zamordowano od 1200 do 3000 ziemian, ich krewnych, urzędników dworskich i państwowych oraz księży. Wielu zginęło w strasznych męczarniach – pocięto ich żywcem piłami, odrąbano im głowy, a za każdego martwego szlachcica chłopi zyskiwali zapłatę od władz austriackich. Część z nich została zamordowana dopiero przed gmachami urzędów, ponieważ za nieżywego szlachcica płacono więcej niż za żywego 🪦 

Ostatecznie rzeź została opanowana przez same wojska austriackie po pacyfikacji powstania krakowskiego. Władzom zaborczym wystąpienia chłopskie nie były już potrzebne w zwalczaniu zrywu niepodległościowego, a w dodatku zaczęły wymykać się spod kontroli ⚔️

Rabacja galicyjska miała poważne skutki dla panującego na obszarze Galicji systemu feudalnego. Bunt przyspieszył uwłaszczenie chłopów, a nawet pośrednio przyczynił się do upadku rządów kanclerza Metternicha w Austrii. Jednym z jego efektów był też ukaz carski na terenie Królestwa Polskiego, który ograniczał obciążenia pańszczyzny 📜