Dokładnie dziś mijają 402 lata od poświęcenia kościoła św. Wawrzyńca w Żółkwi. Wydarzenie to odbyło się 28 maja 1623 roku 🗓️
W związku z tą rocznicą oraz rozpoczęciem naszego cyklu o Żółkwi, chcielibyśmy Wam przedstawić kilka informacji o tym cennym obiekcie ℹ️
Kościół św. Wawrzyńca uważany jest za najcenniejszy zabytek w mieście i jeden z najcenniejszych obiektów na dawnych kresach. Powstał z fundacji hetmana Stanisława Żółkiewskiego w latach 1606-1618, więc niedługo po lokacji samej Żółkwi. Jego projektantami byli włoscy architekci 🏗️
Miał mieć formę rodzinnego mauzoleum, ale także wychwalać sławę polskiego oręża walczącego pod dowództwem hetmana. W jego wnętrzu znalazły się miejsca na nagrobki rodziny Żółkiewskich, a na fryzie zewnętrznym umieszczono płaskorzeźby przedstawiające motywy militarne ⚔️
Został w nim pochowany sam Stanisław Żółkiewski po swojej śmierci w bitwie pod Cecorą 7 października 1620. Wdowa po hetmanie, Regina z Herburtów Żółkiewska, założyła w świątyni kolegiatę 👴
Wśród następców Żółkiewskich opiekujących się świątynią były rodziny Daniłowiczów i Sobieskich. Z tego powodu w jej wnętrzu do dziś znajdują się także nagrobki przedstawicieli tych rodów 🪦
Kościół stracił rangę kolegiaty w roku 1800 w związku z prowadzoną w monarchii Habsburgów austriackich kasatą józefińską. W kolejnych dziesięcioleciach, aż do 1945 roku pełnił rolę miejskiej fary 🛐
Obiekt przez stulecia unikał zniszczeń, grabieży i innych katastrof. Taki stan trwał do 1946 roku, kiedy to władze radzieckie przeznaczył go na magazyn. Doprowadziło to do dewastacji budowli, zniszczeniu i rozproszeniu części wyposażenia oraz sprofanowaniu krypty grobowej 🏚️
Kościół dopiero w 1989 roku odzyskała lokalna rzymskokatolicka wspólnota. Od tego momentu rozpoczął się proces odbudowy, konserwacji i renowacji tego cennego zabytku. Obecnie znów przypomina o chwale rodu Żółkiewskich i potędze dawnej Rzeczpospolitej 🏛️
Dziś pokazujemy Wam dziewiętnastowieczną grafikę przedstawiającą żółkiewski kościół św. Wawrzyńca wraz z basztą murów miejskich użytkowaną jako dzwonnicę tej świątyni oraz ich najbliższe otoczenie. Grafika ze zbiorów Instytutu Lwowskiego 🖼️
W kolejnych postach będziemy kontynuować cykl o Żółkwi, więc zachęcamy wszystkich do śledzenia aktualności 📲
Powodzenie!
Niepowodzenie!